อุทยานแห่งชาติหาดวนกร แต่เดิมเป็นป่าสงวนแห่งชาติป่าวังด้วนและป่าห้วยยาง เป็นที่ตั้งของสวนป่าห้วยทราย ท้องที่อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ สวนป่าห้วยยาง สวนรุกขชาติห้วยยาง และสถานีวนกรรมห้วยยาง ท้องที่อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ต่อมาสถานีวนกรรมห้วยยางได้ถูกยกเลิกไป เมื่อทางกรมป่าไม้มีนโยบายที่จะจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ จึงได้โอนพื้นที่แห่งนี้มาให้กองอุทยานแห่งชาติดำเนินการตั้งแต่ปีงบประมาณ 2532 เป็นต้นมา และได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณที่ดินป่าวังด้วน ป่าห้วยยาง และเกาะใกล้เคียง ในท้องที่ตำบลห้วยทราย อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ และตำบลห้วยยาง อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมเนื้อที่ 38 ตารางกิโลเมตร โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอนที่ 126 ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2535 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 76 ของประเทศไทย
ลักษณะภูมิประเทศอุทยานแห่งชาติหาดวนกร ตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอเมือง และอำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีทางรถไฟสายใต้ผ่านตอนกลางของพื้นที่ มีอาณาเขตทิศเหนือติดที่ดินกรรมสิทธิ์บ้านวังด้วน และค่ายตำรวจตระเวนชายแดน ทิศใต้จดห้วยคอกม้า และสถานีฝึกนิสิตคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทิศตะวันออกจดทะเลอ่าวไทย และทิศตะวันตกจดถนนเพชรเกษม โดยทั่วไปอุทยานแห่งชาติหาดวนกรเป็นที่ราบหลังชายหาด มีเกาะเล็กๆ 2 เกาะ คือ เกาะจาน และเกาะท้ายทรีย์ ลำห้วยที่สำคัญได้แก่ ห้วยคลองหินจวง ซึ่งไหลผ่านตอนกลางของพื้นที่ แต่ปริมาณน้ำมีน้อย ในฤดูแล้งขาดเป็นช่วงๆ
ลักษณะภูมิอากาศพื้นที่อุทยานแห่งชาติหาดวนกรตั้งอยู่ในเขตภาคใต้ของประเทศไทย และมีพื้นที่อยู่ติดชายฝั่งทะเล ลักษณะในแต่ละฤดูกาลจึงไม่แตกต่างกันมากนัก สภาพภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 3 ฤดูกาล คือ ฤดูฝน เริ่มต้นเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม เป็นช่วงที่ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดปกคลุมประเทศไทย และยังมีร่องความกดอากาศต่ำพัดผ่านภาคใต้เป็นระยะๆ ต่อจากนั้นถึงเดือนพฤศจิกายนซึ่งเป็นระยะแรกที่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดปกคลุมประเทศไทย ทำให้ยังคงมีฝนตกชุกต่อเนื่องจนถึงเดือนธันวาคม ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยตลอดปีมากกว่า 1,100 มิลลิเมตร ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงที่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดปกคลุมประเทศไทย ทำให้อุณหภูมิลดลงทั่วไป และมีอากาศหนาวเย็นเป็นครั้งคราว โดยอุณหภูมิจะลดลงต่ำสุดในเดือนธันวาคมและมกราคม อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดในเดือนมกราคม 20 องศาเซลเซียส ฤดูร้อน เริ่มต้นตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม เป็นช่วงเปลี่ยนฤดู ระยะนี้เป็นช่องว่างของลมมรสุมหลังจากสิ้นฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ อุณหภูมิจะเริ่มสูงขึ้น อากาศจะเริ่มร้อนโดยเฉพาะในเดือนมีมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดในเดือนเมษายนประมาณ 29 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 27 องศาเซลเซียส
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่าพืชพรรณ ทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติหาดวนกร เป็นป่าเบญจพรรณ สภาพโดยทั่วไปเป็นป่าโปร่งประกอบด้วยไม้ผลัดใบหลายชนิดขึ้นปะปน พื้นที่ป่ารกทึบ พันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ ไผ่ป่า เกด ยางนา ประดู่ และมะค่าโมง เดิมพื้นที่ป่าในเขตอุทยานแห่งชาติหาดวนกรเป็นป่าปลูกผสมผสานกับป่าธรรมชาติที่ฟื้นตัว พันธุ์ไม้ที่ปลูก ได้แก่ เสลา ตะแบก เป็นต้น สัตว์ป่า พบว่ามีสัตว์ป่าทั้งหมด 61 ชนิด ที่พบมาก ได้แก่ นกแอ่นกินรัง ประกอบด้วยสัตว์ป่าที่เป็นนก มีทั้งหมด 48 ชนิด และเป็นประเภทอื่นๆ อีก 13 ชนิด เช่น ไก่ป่า กระรอก กระแต กระต่ายป่า จิ้งเหลน สุนัขจิ้งจอก นิ่ม งู และเม่น เป็นต้น ทรัพยากรทางทะเล ชุกชุมไปด้วยทรัพยากรสัตว์น้ำ ที่เป็นองค์ประกอบของชนิดกุ้ง ปลา ปะการัง เต่าทะเล ตลอดจนปลาโลมาบางชนิดแล้ว ยังพบว่าบริเวณรอบเกาะจาน และเกาะท้ายทรีย์ มีแนวปะการังที่สวยงาม และในท้องทะเลยังพบแหล่งหญ้าทะเล เช่น หญ้าผมนาง เป็นต้น นอกจากนี้บริเวณโขดหินและลานหินตามแนวชายฝั่งทะเล บางบริเวณ เป็นแหล่งฟูมฟัก และเจริญเติบโตของหอยแมลงภู่ตามธรรมชาติ
เดินทางจากกรุงเทพฯ ไปตามถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4)ประมาณ 345-346 กิโลเมตร จะพบทางแยกเข้าอุทยานฯ จากทางแยกเดินทางต่อไปอีก 3 กิโลเมตร จะพบที่ทำการอุทยานแห่งชาติหาดวนกร
สามารถลงได้ที่สถานีรถไฟวังด้วน หรือสถานีรถไฟห้วยยาง แล้วเดินทางไปโดยรถยนต์หรือ มอเตอร์ไซด์ รับจ้าง
รถโดยสารธรรมดาจากกรุงเทพฯถึงอุทยานแห่งชาติ ราคา 150 บาท รถโดยสารปรับอากาศจาก กรุงเทพฯ ถึงอุทยานแห่งชาติ ราคา 210 บาท
